Τα νιάτα πώς διαβαίνουν ...

Ουίλλιαμ Σαίξπηρ

Σονέτο 77

Τα νιάτα πώς διαβαίνουν θα σου πει  καθρέφτης,
και το ρολόι πώς φεύγουν οι ακριβές στιγμές σου·
τη σκέψη σου οι λευκές σελίδες θα κρατήσουν,
κι απ' ό,τι γράψεις ένα δίδαγμα θα πάρεις.

Πιστά ρυτίδες ο καθρέφτης θα σου δείξει,
που κάποιους τάφους ανοιχτούς θα σου θυμίσουν,
και θα σε μάθει αργός ο ίσκιος στο ρολόι
πώς προχωρεί προς την αιωνιότητα ο Χρόνος.

Πρέπει να εμπιστευθείς σε τούτα τ’ άδεια φύλλα
όσα η ανάμνησή σου δεν μπορεί να σώσει·
και κάποτε θα δεις μεγάλα αυτά τα τέκνα
της σκέψης σου, που έτσι ξανά θα τη γνωρίσεις.

Όσες φορές κοιτάξεις τον καθρέφτη, το ρολόι,
θα ωφεληθείς· και θα γεμίζουν οι σελίδες.

[πηγή: Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, Σονέτα, Εισαγωγή, επιλογή, μτφρ. Στ. Αλεξίου, εκδ. Στιγμή, Αθήνα 1989, σ. 42.]

Γεώργιος Σουρής,

«Να ήμουν παππούς»

«Αχ έλεγε ο Κοκός,
παππούς να ήμουν τώρα,
να κάνω το σοφό,
να βήχω να ρουφώ
ταμπάκο όλη την ώρα.

Άσπρα να έχω γένια,
ποτέ να μη διαβάζω,
σχολειό να μην πηγαίνω,
στο σπίτι μου να μένω
κι όλο να νυστάζω.

Να παίζω κάθε μέρα
με κάποιο κομπολόγι,
να μη μου λένε για δουλειά,
και να φορώ γυαλιά,
και νάχω και ρολόγι.

Να λέω παραμύθια
επάνω από το στρώμα,
κι όλοι τους στη μιλιά μου,
να στέκουνε μπροστά μου
μ᾿ ορθάνοιχτο το στόμα.

Να μου φιλούν το χέρι,
ευχές πολλές να δίνω
και πάντα καθιστός
και σ᾿ όλους σεβαστός,
να τρώγω και να πίνω.

Νάχω και μια μαγκούρα,
να κάνω τον κακό
κι άμα θυμός με πάρει
ν᾿ αρχίζω στο στειλιάρι
και τον τρελλό-Κοκό».

Ετούτα κι άλλα λέει
με γνώση παιδική,
γιατί ο Κοκός δεν ξέρει
πώς θέλουν κι όλοι οι γέροι
να γίνουνε Κοκοί...

[πηγή: Η Διάπλασις των Παίδων, τ. 4ος, τχ. 1, Ιανουάριος 1882, σ. 6]

Κωνσταντῖνος Καβάφης (1863-1933)  

Μελαγχολία τοῦ Ἰάσωνος Κλεάνδρου
ποιητοῦ ἐν Κομμαγηνῇ· 595 μ.Χ.

Τό γήρασμα τοῦ σώματος καί τῆς μορφῆς μου εἶναι πληγή ἀπό φρικτό μαχαῖρι. Δέν ἔχω ἐγκαρτέρησι καμιά. Εἰς σέ προστρέχω Τέχνη τῆς Ποιήσεως, πού κάπως ξέρεις ἀπό φάρμακα· Εἶναι πληγή ἀπό φρικτό μαχαίρι. — Τά φάρμακά σου φέρε Τέχνη τῆς Ποιήσεως, πού κάμνουνε — γιά λίγο — νά μή νοιώθεται ἡ πληγή. (1921)

"..Το ντύσιμο μπορεί να είναι ταυτόχρονα ένα παραβάν που μας κρύβει και μια οθόνη που μας προβάλλει!..."

Το ντύσιμο είναι μια μορφή επικοινωνίας. Βρίσκεται ακριβώς στο σύνορο (και είναι ένα σύνορο) μεταξύ του εσωτερικού μας κόσμου και του εξωτερικού, του κοινωνικού κόσμου.

Εδώ ολόκληρο το άρθρο

ΠΡΟΤΥΠΑ - ΕΙΔΩΛΑ

Θανάσης Ξάνθος,  δημοσιογράφος     

«Η ανάπτυξη ειδώλων και προτύπων αποτελεί ανάγκη των ανθρώπων, με σκοπό την διαμόρφωση της κοινωνικής τους συνείδησης και της προσωπικότητας τους. Κατά πόσο όμως, τα είδωλα της δικής μας εποχής, συνάδουν με αυτά των προηγούμενων εποχών; Σίγουρα θα θυμόμαστε από συζητήσεις με φίλους, οικογένεια και συγγενείς, την αναφορά σε είδωλα από τον χώρο του κινηματογράφου, της τηλεόρασης, της μουσικής,  του αθλητισμού, κλπ. Είδωλα που σημάδεψαν την παιδική κι εφηβική μας ηλικία και μας ακολουθούν ακόμη και σήμερα. Σήμερα που η εποχή και τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Είδωλα στην ζωή μας, βέβαια, μπορεί να αποτελούν και άνθρωποι που βρίσκονται πίσω από τα φώτα και δεν είναι διάσημοι, αλλά άνθρωποι που μας αγαπούν, μας φροντίζουν και θέλουν το καλό μας. Τα χαρακτηριστικά που παρατηρούνται στα σημερινά είδωλα των ανθρώπων και κυρίως των νέων, ποικίλουν και υστερούν σε ποιότητα. Προβάλλονται συνεχώς πρότυπα που διακρίνονται για την ύπαρξη καταναλωτικών αναγκών της σύγχρονης κοινωνίας. Μοντέλα, που η εξωτερική τους εμφάνιση έχει μεγαλύτερη σημασία από την μόρφωση, είδωλα που προάγουν με κάθε τρόπο τον ατομικισμό, την βία, τον φανατισμό, την κερδοσκοπία και το εύκολο χρήμα. Το είδωλο που μπορεί να θεωρηθεί από κάθε άνθρωπο, ως το τέλειο και ιδανικό παράδειγμα για να το μιμηθεί κανείς, είναι εκείνο που γαλουχεί το άτομο με τα ‘’πρέπει’’ και τα ‘’μη’’».

Γιώργος Αγγελίδης, συγγραφέας 

«Σε κάθε εποχή νομίζω υπάρχουν είδωλα γιατί σε κάθε εποχή υπάρχουν όνειρα. Όνειρα που κάποιοι είχαν την τύχη και το ταλέντο να πετύχουν στην όμορφη πορεία της δημιουργίας. Όνειρα που κάποιοι άλλοι, που μόλις ξεκινάνε το ταξίδι των κατορθωμάτων, βλέπουν ενσαρκωμένα σε εκείνους και παίρνουν δύναμη, κουράγιο κι έμπνευση να τα πραγματοποιήσουν. Ενώ, όμως, το να θαυμάζει κάποιος και να μιμείται είναι κάτι όμορφο, εύκολα κανείς πέφτει στην παγίδα της αντιγραφής. Τα προσωπικά μου είδωλα είναι: επαγγελματικά, η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ γιατί πήρε όλες τις δυσκολίες που η ζωή έφερε στο δρόμο της και τις μετέτρεψε σε κάτι τόσο μαγικό. Είδωλο ζωής είναι ο παππούς μου, γιατί βρίσκω ανεκτίμητο να έχεις ζήσει τόσα πράγματα, καλά και άσχημα, όπως άλλωστε είναι η ζωή, ώστε κάθε στιγμή να έχεις μια ταιριαστή ιστορία να αφηγηθείς. Τέλος, δε θα μπορούσα να αφήσω απ’ έξω το ηθικό μου είδωλο, που ίσως είναι και το σημαντικότερο. Αυτή είναι η μητέρα μου που από μικρό με έμαθε πως μεγαλύτερης σημασίας, πάνω από επιτυχίες οικονομικές και επαγγελματικές, είναι να παραμένεις πιστός στις αρχές σου με κάθε κόστος».

Μίνα Καλογερά, φοιτήτρια Θεολογίας

«Για τους νέους  του σήμερα είναι πολύ δύσκολο να μιλήσεις με βεβαιότητα. Προσωπικά τουλάχιστον, δεν έχω είδωλα με τη στενή έννοια. Πάντα περνούσα ξυστά από όλα αυτά. Έχω όμως περιστασιακά ανθρώπους που είναι σαν σύμβολα για τις εκάστοτε περιστάσεις, για κάποια έξτρα βοήθεια. Ως φοιτήτρια Θεολογίας τα πρώτα εξάμηνα τα πέρασα φέρνοντας βόλτες στα αμφιθέατρα, προσπαθώντας να βρω ένα κίνητρο για να μην τα παρατήσω. Δεν είχα καμία διάθεση για Πατρολογία, Χριστιανική ηθική, Δογματική ή Εκκλησιαστικές Ιστορίες. Η άρνηση ήταν τόσο μεγάλη που οι εξεταστικές ήταν κάτι παραπάνω από απλή καταπίεση. Εκεί περίπου βγήκε ο δίσκος Suburbs των Arcade Fire. Άρχισα να πωρώνομαι και να διαβάζω για αυτούς. Η πρώτη λεπτομέρεια στην οποία στάθηκα ήταν ότι ο Win Butler είναι

θεολόγος και σπούδασε στο Mc Gill religious studies. Δεν είναι ακριβώς το ίδιο, άλλα δεν με νοιάζει. Μου έδωσε δύναμη να διαβάσω και να περάσω 44 μαθήματα και να μου μένουν 4 για πτυχίο τη στιγμή που μιλάμε. Είναι λίγο παράξενο, αλλά συνδέθηκα κατά κάποιο τρόπο μαζί του και είδα με περισσότερη δεκτικότητα ότι μου προσφέρονταν στην παρούσα φάση.

 Στέργια Κάββαλου, συγγραφέας

«Είδωλο: πρόσωπο που γίνεται αντικείμενο υπερβολικής αγάπης και λατρείας. Είδωλο: μορφή άυλη, πλάσμα της φαντασίας. Έτσι λέει το λεξικό και από εκεί θα το πάρω κι εγώ. Δεν ξέρω πώς γίνεται να λατρεύεις τόσο πολύ κάποιον που τις περισσότερες φορές γνωρίζεις μόνο μέσα από το έργο του, πώς γίνεται να αγαπάς με πάθος χωρίς να υπάρχει interaction σε πρακτικό επίπεδο. Και για να πω και την αλήθεια με τρομάζει κάπως. Μοιάζει με τη θρησκεία. Ίδια ανάγκη να υπάρχει κάποιος καλύτερος, κάτι πιο μεγάλο από εσένα, κάτι όμως de facto απόμακρο που δεν θα χειροπιάσεις ποτέ αλλά που από αυτό πιάνεσαι για να έχεις στο τέλος του δρόμου κάπου να πας. Είδωλο: εικόνα που εμφανίζεται σε διάφορες επιφάνειες. Ό,τι και όποιος σε συγκινεί, αποτυπώνεται πάνω σου επειδή εσύ το επιτρέπεις να γίνει. Και αυτό είναι γλυκό, γιατί σου υπενθυμίζει ότι δεν είσαι μόνος. Ότι είσαι σύνθεση και θραύσμα μαζί.

Υγ1: μακριά από pop, μιντιακές περσόνες, money money money, ελκυστικές μόνο για τους εφήβους.

Υγ2: Κι εγώ έκλαψα όταν πέθανε ο Ρίβερ Φοίνιξ, ακόμα περισσότερο όταν αυτοκτόνησε ο Κομπέιν αλλά ήμουν 12».

Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε. του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου

«Είναι αρκετά δεδομένη πλέον η άποψη ότι τα είδωλα στο σύγχρονο κόσμο που κυριαρχείται από τα ΜΜΕ είναι ρευστά και παροδικά. Οι νέοι δεν έχουν ήρωες (μεγάλα και σταθερά πρότυπα όπως στο παρελθόν πράγματι), αλλά φτιάχνουν εύκολα μικρά ή μεγάλα είδωλα, εθνικής ή παγκόσμιας εμβέλειας. Ο κόσμος των fan είναι ακριβώς αυτή η τάση για συγκρότηση ταυτότητας επάνω σε εφήμερες προσωπικότητες και αφηγήσεις των ΜΜΕ. Είναι ένας δυναμικός κόσμος που δεν περιλαμβάνει μόνο νέους σε ηλικία αλλά και όσους εμπλέκονται ενεργητικά στη σύγχρονη δημοφιλή κουλτούρα που δεν θέλει παθητικούς δέκτες αλλά ενεργούς χρήστες».

Πηγή : LIFO

Εφηβεία : μια δεύτερη γέννηση

Η εφηβεία είναι σαν μια δεύτερη γέννηση: καλούμαστε ν’ αφήσουμε σιγά – σιγά την οικογενειακή προστασία, όπως αφήσαμε κάποτε τον προστατευτικό πλακούντα.

Στην πραγματικότητα η εφηβεία είναι μία ανακατάταξη: οι μεταβολές σε σχέση με το σώμα συμπαρασύρουν και μεταβολές σε σχέση με τους άλλους και τον κόσμο στο σύνολό του, πρωτίστως όμως οδηγούν τον έφηβο στη δημιουργία ταυτότητας για να σταθεί,  σύντομα,  στον κόσμο των ενηλίκων. 

Οι έφηβοι δεν μιλάνε. Όχι γιατί δεν έχουν τίποτα να πουν, αλλά γιατί όλα μέσα τους είναι συγκεχυμένα και βιώνουν μία αδιόρατη αίσθηση κινδύνου.

 

Όπως οι αστακοί που όταν αλλάζουν εξωτερικό περίβλημα, χάνουν κατ’ αρχήν το παλιό και μένουν χωρίς καμία άμυνα όσο χρόνο χρειάζεται να φτιάξουν ένα καινούριο, έτσι και οι έφηβοι σε όλο αυτό το διάστημα κινδυνεύουν πολύ.

Σημαίνει εν τέλει τη δύναμη της μεταμόρφωσης που  συντελείται στην εφηβεία. Μεταμόρφωση επώδυνη μεν, απαραίτητη και γεμάτη χαρά και δύναμη δε.  Όταν οι έφηβοι έχουν διδαχθεί να εμπιστεύονται τη ζωή, εμπιστεύονται και τη μεταμόρφωσή τους και καταφέρνουν να 'γράψουν' την προσωπική τους ιστορία στο μέλλον, συνδέοντάς την με το παιδικό τους  παρελθόν.

Ολόκληρο το άρθρο εδώ

e - ΔΙΑΛΟΓΟΣ

Πέρα από το γνωστό σε όλους διαδικτυακό διάλογο (online forum chatting) το διαδίκτυο και η σύγχρονη πληροφορική τεχνολογία δίνουν τη δυνατότητα στον πολίτη να δημιουργήσει το δικό του κίνημα διαμαρτυρίας και ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ αυξάνοντας τις δυνατότητές του (ενδυναμωμένος πολίτης-empowered citizen).

Ο πολίτης μπορεί να επιλέξει τον τρόπο, τον τόπο και το ρυθμό ενημέρωσης και της παρέμβασής του, συμμετέχοντας σε οποιοδήποτε βήμα διαλόγου ή παρουσιάζοντας τη δική του «εφημερίδα».

Η τεχνολογία διαθέτει τα μέσα για να αυξηθεί τόσο η ποσότητα όσο και ή ποιότητα των πληροφοριών που ανταλλάσσονται παγκοσμίως. Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ αποτελεί προϊόν αυτής της έκρηξης στον τομέα των πληροφοριών:

Η μετουσίωση της πληροφορίας σε γνώση,

η μετατροπή της ανταλλαγής απόψεων σε ουσιαστικό διάλογο,

η σύγκρουση διαφορετικών
κοσμοαντιλήψεων,

η επεξεργασία και όχι απλή συσσώρευση στοιχείων

αποτελούν ευθύνη αυτών που μεσολαβούν σ’ αυτούς τους νέους παγκόσμιους χώρους.

Οι δημοκρατίες μας βασίζονται στην παραδοχή ότι υπάρχει μια ελάχιστη ποσότητα πληροφοριών στις οποίες όλοι διαθέτουμε πρόσβαση, ενώ απαιτεί ενημερωμένο και ενασχολούμενο με τα κοινά σύνολο πολιτών.

Η ηλεκτρονική δημοκρατία στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες:

• την ηλεκτρονική διαβούλευση και συμμετοχή

     (e-engagement / e-participation)

• την ηλεκτρονική ψηφοφορία

      (e-voting).

Η έννοια της ηλεκτρονικής διαβούλευσης περιλαμβάνει την εμπλοκή του πολίτη στα κοινά με τη χρήση νέων τεχνολογιών και βασικά του διαδικτύου καθώς και άμεση και γρήγορη πρόσβαση στην πληροφόρηση.

Ο πολίτης/χρήστης, μπορεί να εκφράζει τη γνώμη του και να παίρνει μέρος σε δημοσκοπήσεις, έρευνες, online ερωτηματολόγια ή και να προτείνει ο ίδιος θέματα προς συζήτηση.

Νεοέλληνας και διάλογος

Στο διάλογο πηγαίνουμε για να σώσουμε την αλήθεια

όχι τις ιδέες μας

Ο Νεοέλληνας είναι συζητητικός. Έχει την τάση να εκφράζεται και προπαντός να σχολιάζει, να ρωτά για τα κάθε λογής γεγονότα και μορφής συμβάντα. Η τάση του αυτή καθεαυτή δεν είναι καθόλου κακή. Τουναντίον, φανερώνει την κοινωνικότητά του, τα ενδιαφέροντά του για ζητήματα και προβλήματα της ατομικής και συλλογικής προκοπής.

            Ωστόσο, παρά τις τάσεις του αυτές σκοντάφτει στη συζήτηση, στο διάλογο. Αποδεικνύεται πως δεν ξέρει να συζητεί και τούτο, γιατί δεν τηρεί ή αγνοεί τις προϋποθέσεις του σωστού και καρποφόρου διαλόγου. Και όταν απλώς τις γνωρίζει ή τις υποθέτει, υποκύπτει στις αδυναμίες και τα ελαττώματά του και δεν καταλήγει σε συμπέρασμα, δεν συζητεί, δεν διαλέγεται, παρά νομίζει ότι συζητεί ή πως διαλέγεται, ενώ ουσιαστικά μονολογεί.

Για να γίνεται, όμως, καρποφόρος ο διάλογος, πρέπει να τηρούνται κατά την εξέλιξή του, την πορεία του, από τους συνομιλητές ορισμένες προϋποθέσεις που χωρίς την τήρηση, βέβαια, αυτών των βασικών προϋποθέσεων δεν μπορούμε να φτάσουμε σε καρποφόρο αποτέλεσμα. Μια βασική προϋπόθεση για την καλή πορεία και την πετυχημένη έκβαση μιας συζήτησης, ενός διαλόγου, είναι η αυτοπειθαρχία των συζητούντων, κάτι για το οποίο, δυστυχώς, δεν μπορούμε να υπερηφανευόμαστε. Την έλλειψη αυτοπειθαρχίας μας την αποδίδουμε – συνήθως δικαιολογώντας τον εαυτό μας – στο μεσογειακό κλίμα. Όμως, με κανένα λόγο δεν φταίει το ήρεμο, ήπιο, γλυκό, θαλπερό κλίμα μας με τον πάντα ξάστερο ουρανό μας παρά φταίει η έλλειψη σε επάρκεια διαπαιδαγώγησής μας. Αφηνόμαστε στις στιγμιαίες καταστάσεις οξυθυμίας, απόδειξη πως μας λείπει ο έλεγχος του εαυτού μας.

Η υπομονή, επίσης, είναι μια σπουδαία αρετή. «Μας την έπεμψεν ο Θεός» μας λέγει ο εθνικός ποιητής μας, ο Σολωμός. Δυστυχώς, δε διακρινόμαστε γι’ αυτή τη σημαντική αρετή που μπορεί να προωθήσει και να εξελίξει το διάλογο προς καρποφόρο και παραγωγικό αποτέλεσμα. Ο Νεοέλληνας, κατά κανόνα, μπαίνει μέσα στη συζήτηση προτού να τελειώσει εκείνος που μιλά τον κύκλο των σκέψεών του. Διακόπτουμε απότομα τη συζήτηση χωρίς να λαβαίνουμε υπόψη μας καθόλου τον ειρμό των λόγων του. Διακόπτουμε για να αντικρούσουμε κάτι που δεν έχει ακόμη εκφράσει ο συνομιλητής μας, απλά και μόνο επειδή νομίζουμε ότι αυτό σκόπευε να πει. Κι εδώ είναι το περίεργο, που θέλουμε να εκφράσουμε στο συνομιλητή μας έννοιες, απόψεις και σκέψεις που αυτός δεν έκανε ούτε πρόκειται να πει, μια και δεν τις σκέφθηκε.

Μια άλλη προϋπόθεση του επιτυχημένου διαλόγου είναι να κρατά κανείς στάση αξιοπρεπή απέναντι στη γνώμη ή στις γνώμες των άλλων. Να προσέχει τα λεγόμενα των συνδιαλεγομένων του, να σέβεται τις απόψεις τους και ακόμη περισσότερο να τις ανέχεται. Πράγμα που δυστυχώς δεν το συναντούμε, παρά κάπως και μόνο σπάνια στο διάλογο των Νεοελλήνων.

Η συζήτηση είναι σκέψη, είναι σειρά συλλογισμών, πορεία του νου. Διαλέγεται εποικοδομητικά εκείνος που σκέπτεται σωστά και καθαρά. Αν θέλουμε λοιπόν να σκεφτόμαστε και συζητούμε σωστά και αντικειμενικά, θα πρέπει να έχουμε πάντα υπόψη μας πόσα πράγματα π.χ. μπορούν να εμφιλοχωρήσουν στη νοητική διαδικασία μας, που μας κάνουν να μη σκεφτόμαστε αντικειμενικά κατά το διάλογό μας. Γι’ αυτό και πρέπει να είμαστε όχι μόνο προσεκτικοί σε ό,τι αφορά τον εαυτό μας, αλλά και στο συνομιλητή μας. Όταν κανένας εξετάσει στην καθημερινή ζωή μας τη σκέψη του μέσου ανθρώπου, θα διαπιστώσει στις συζητήσεις ότι μερικά λογικά σφάλματά μας έχουν τόσο πολιτογραφηθεί στην ανατροφή των ανθρώπων, ώστε να περνούν ως ορθή σκέψη.

Στη συζήτηση επίσης κάνουμε μεγάλη χρήση της γενίκευσης. Η γενίκευση από τα επιμέρους στα πολλά είναι ένα λογικό σφάλμα στο οποίο πέφτουμε κάθε στιγμή και κάθε μέρα στη συζήτησή μας. Η γενίκευση μάς διευκολύνει, επειδή μας απαλλάσσει από την πολλή σκέψη. Με τη γενίκευση αποφεύγει κανένας την προσπάθεια να σκεφτεί. Το ίδιο συμβαίνει κατά τη συζήτηση, όταν κανένας προσπαθεί να απλοποιήσει· εν τούτοις, αυτή η απλοποίηση, αυτός ο τρόπος, δεν είναι πάντοτε πόρισμα του σωστού, του ορθού. Τα θέματα ή τα αντικείμενα της συζήτησης δεν είναι τόσο απλά, όσο τα φανταζόμαστε. Άλλα περισσότερο και άλλα λιγότερο είναι σύνθετα, περιπλεγμένα. Αλλά και η απλοποίηση απαιτεί συνεργασία σκέψης με το συνομιλητή και σε πολλά θέματα επιβάλλεται, γιατί όλοι οι άνθρωποι δεν είναι κατατοπισμένοι στις λεπτομέρειες ή στις ιδιαίτερες αποχρώσεις ή στις μορφές που παρουσιάζει ένα θέμα συζήτησης.

Τις περισσότερες, επίσης, φορές ο καθένας από τους συζητητές αντιλαμβάνεται τα πράγματα σχεδόν πάντα με το δικό του τρόπο. Έπειτα αλλιώς εννοεί ο καθένας το περιεχόμενο μιας λέξης ή μιας έννοιας ενός όρου και αλλιώς ο άλλος. Η ακριβολογία δεν είναι κάτι το συνηθισμένο. Ακόμη κι όταν δύο άνθρωποι λένε το ίδιο πράγμα, ποτέ δεν είναι απόλυτα το ίδιο. Και όταν ακόμα οι λέξεις δεν έχουν περισσότερες από μία σημασίες.

Αρκετές πάλι φορές πέφτουμε σε συλλογιστικά λάθη από τη βιασύνη μας. Ας μη μας κακοφαίνεται, ο Νεοέλληνας ρέπει προς την επιπολαιότητα, αυτή που αντιμάχεται την ορθή σκέψη. Έτσι, καταλήγουμε σε λανθασμένα συμπεράσματα. Η βιασύνη μας στην εξαγωγή συμπερασμάτων χωρίς επαρκείς λόγους μάς οδηγεί – το λιγότερο – στην πλάνη. Μια πλάνη από την οποία μπορούμε να απελευθερωθούμε, όταν ερευνήσουμε περισσότερο το θέμα ή όταν αποκτήσουμε την πείρα μας από νέα γεγονότα.

Μια άλλη, τέλος, βασική προϋπόθεση για να προκόψει ένας διάλογος είναι η αποπροσωποποίησή του. Δυστυχώς ο Νεοέλληνας δεν αποπροσωποποιεί σχεδόν ποτέ τις συζητήσεις του. Γι’ αυτό και στις συζητήσεις μας παρατηρεί κανείς να παρουσιάζεται ετούτο το φαινόμενο: Ύστερα από τις πρώτες φράσεις οι περισσότεροι χάνουμε το θέμα μας και στη θέση του τοποθετούμε τον εαυτό μας, οπότε η συζήτηση αναπόφευκτα μετατρέπεται σε προσωπική διένεξη. […]

(Ι. Ξηροτύρης)

ΕΦΗΒΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Ατελείωτες ώρες μπροστά από την οθόνη - του υπολογιστή και της τηλεόρασης - περνούν οι έφηβοι στη χώρα μας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία έρευνας του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας (ΕΠΙΨΥ), περισσότεροι από τους μισούς εφήβους ηλικίας 11, 13 και 15 ετών (54,5) απάντησαν ότι κάθονται κατά μέσο όρο 5 ώρες την ημέρα σε ηλεκτρονικές συσκευές με οθόνη.

Μάλιστα, τα σαββατοκύριακα που έχουν περισσότερο ελεύθερο χρόνο, παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια, σερφάρουν στο Ίντερνετ ή παρακολουθούν ταινίες κατά 2,5 ώρες περισσότερο χρόνο  σε σχέση με τις καθημερινές.

Όπως ωστόσο προκύπτει από την έρευνα αγόρια και κορίτσια διαφέρουν σημαντικά ως προς τις συνήθειες τους, κυρίως σε ό,τι αφορά τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και την τηλεόραση, καθώς τα αγόρια περνούν πολύ περισσότερο χρόνο.

Αντίθετα και τα δύο φύλα δείχνουν την ίδια προτίμηση σε ό,τι αφορά τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, τους οποίους χρησιμοποιούν  για ενημέρωση, κοινωνική δικτύωση κτλ.

Επιπλέον, παρατηρείται σημαντική διαφορά αναφορικά με την ηλικία των εφήβων: οι 11χρονοι φαίνεται να είναι πιο περιορισμένοι, σε σχέση με τα μεγαλύτερα παιδιά

Ανησυχητικές είναι και οι απαντήσεις που έδωσαν οι μαθητές για τις σχέσεις τους με το Ιντερνετ: συμπτώματα εξάρτησης εμφανίζει ένας στους εφτά μαθητές ηλικίας 15 ετών, χωρίς να υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα δύο φύλα.

Πηγή: http://www.tovima.gr/society/article/?aid=691913

Οι αρνητικές επιπτώσεις της τεχνολογίας στην υγεία των εφήβων

Η τεχνολογία σίγουρα έχει τη δύναμη να εμπνεύσει την αλλαγή και να κάνει σπουδαία πράγματα, αλλά η υπερβολική χρήση της μπορεί να έχει επικίνδυνες επιπτώσεις, ακόμα και για την υγεία του ατόμου και ειδικά των εφήβων.
Αναρωτιέστε με ποιους τρόπους μπορεί να επηρεάσει η τεχνολογία τη ζωή των νέων;








Η υπερβολική χρήση της τεχνολογίας μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους
Η τεχνολογία έχει τον τρόπο να μειώνει τη σωματική δραστηριότητα και αυτό φαίνεται στην υγεία των εφήβων. Μία έρευνα διαπίστωσε ότι η αυξημένη ώρα μπροστά από την οθόνη συνδέεται με την αύξηση βάρους στους εφήβους. Οι δραστηριότητες έξω στη φύση και η λιγότερη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, βελτιώνουν όλες τις πτυχές της ζωής του ατόμου.

Η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε μεγάλο βαθμό είναι ένδειξη μοναξιάς

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να κάνουν το άτομο να νιώθει ότι χάνει πολλά πράγματα, με ένα μόνο πέρασμα από τα news feed. Έρευνα που έγινε το 2014 διαπίστωσε ότι η υπερβολική χρήση του Facebook μπορεί να αποτελεί ένδειξη μοναξιάς. Εκτός αυτού η ίδια έρευνα έδειξε ότι τα δημοφιλή μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να κάνουν τα άτομα να νιώθουν πιο στεναχωρημένοι και λιγότερο ικανοποιημένοι από την ζωή.



Οδηγεί στην κοινωνική σύγκριση

Έρευνες έχουν δείξει ότι ο λόγος που οι άνθρωποι νιώθουν άσχημα αφού χρησιμοποιήσουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι επειδή οδηγούνται υποσυνείδητα σε σύγκριση. Αυτό μπορεί να τους οδηγήσει στο να νιώθουν λιγότερη ικανοποίηση για τη δική τους ζωή. Μία φιλική και ευγενική υπενθύμιση για οποιονδήποτε νομίζει ότι η ζωή του είναι χειρότερη από όλων αυτών που βλέπει στο ίντερνετ: Μην πιστεύετε όλα όσα βλέπετε στο διαδίκτυο. Ένα φίλτρο στο Instagram μπορεί να «ομορφαίνει» πολύ περισσότερα από την ίδια την εικόνα.






Οι οθόνες βάζουν σε πειρασμό τους νέους να κάνουν πολλά πράγματα ταυτόχρονα
Πρόσφατη έρευνα από την Common Sense Media διαπίστωσε ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει η τάση να κάνουν οι νέοι πολλά πράγματα ταυτόχρονα, όπως να κοιτάζουν το κινητό τους τη στιγμή που προσπαθούν να διαβάσουν. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι τέτοιου είδους πολυπραγμοσύνη μπορεί να επηρεάσει την παραγωγικότητα του ατόμου, οπότε, όσο δελεαστικά κι αν φαίνονται τα βίντεο με τα γατάκια, ίσως είναι καλύτερο να μην συνδυάσετε αυτές τις δραστηριότητες.

Επηρεάζουν τους βαθμούς τους Έρευνα που έγινε από το πανεπιστήμιο LSE αποκάλυψε ότι οι μαθητές βλέπουν μεγάλη βελτίωση στους βαθμούς τους, αφού έχει απαγορευτεί η χρήση των κινητών από την σχολική αίθουσα.

Γενικά, η υπερβολική χρήση της τεχνολογίας μπορεί βάλει σε κίνδυνο την υγεία των εφήβων
Τα κινητά τηλέφωνα μπορεί να έχουν πολλές επιπτώσεις στην υγεία του ατόμου. Έρευνες έχουν δείξει ότι η χρήση της τεχνολογίας από νέους, σε συνδυασμό με την έλλειψη ύπνου και σωματική άσκηση, μπορεί να θέσει σε κίνδυνο, ακόμα και την ψυχιατρική τους κατάσταση, αλλά και να τους οδηγήσει σε κατανάλωση αλκοόλ, κοπάνες ή άλλες επικίνδυνες συμπεριφορές.

(Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε αρχικά στην αμερικάνικη έκδοση της HuffPost.)

Πηγή: http://www.huffingtonpost.gr/2015/11/11/-life-texnologia-ygeia-efivwn_n_8519116.html

Η εξάρτηση των εφήβων από την τεχνολογία μέσα από ένα τρομακτικό πείραμα:

68 έφηβοι συμμετείχαν εθελοντικά σε ένα ψυχολογικό πείραμα με τρομακτικά αποτελέσματα, καθώς αποδεικνύεται η φοβερή εξάρτησή τους από την τεχνολογία.

Παιδιά και έφηβοι ηλικίας μεταξύ 12 και 18 ετών πέρασαν εθελοντικά οκτώ ώρες μόνο χωρίς να έχουν πρόσβαση σε όλες τις ηλεκτρονικές συσκευές (κινητά τηλέφωνα, υπολογιστή, ραδιόφωνο, τηλεόραση) και το διαδίκτυο. Είχαν όμως τη δυνατότητα να συμμετάσχουν σε μια σειρά από  δραστηριότητες όπως: γραφή, ανάγνωση, να παίξουν μουσικά όργανα, ζωγραφική, κέντημα, τραγούδι, περπάτημα και άλλα. Τι συνέβη; Διαβάστε  εδώ

ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ

Με τον όρο ψηφιακό ή τεχνολογικό αναλφαβητισµό εννοείται η έλλειψη γνώσης και ικανότητας χρήσης γύρω από τις Νέες Τεχνολογίες της Πληροφορικής (Η/Υ, ∆ιαδίκτυο) και των Τηλεπικοινωνιών (Κινητά τηλέφωνα, ηλεκτρονικό επιχειρείν, κλπ).

Με άλλα λόγια κάποιος θεωρείται ψηφιακά αναλφάβητος όταν δεν έχει τις απαραίτητες γνώσεις που θα του επιτρέψουν να αντιµετωπίσει όλες εκείνες τις προκλήσεις που θα του παρουσιαστούν τόσο στην εργασία του, όσο και γενικότερα στην καθηµερινή του ζωή, ύστερα από την ένταξη των νέων τεχνολογιών και της ραγδαίας εξέλιξης τους, στον επαγγελµατικό και κοινωνικό του βίο (π.χ. να χρησιµοποιεί ικανοποιητικά τις µηχανές αναζήτησης, το ηλεκτρονικό ταχυδροµείο, τις τηλεφωνικές επικοινωνίες µέσω ίντερνετ, να µπορεί να κάνει οικονοµικές συναλλαγές µέσω διαδικτύου, κλπ).

Όλοι θα έχετε παρατηρήσει ότι δεν υπάρχει τοµέας στην καθηµερινότητα µας που να µην απαιτεί την χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή. Αυτό φαίνεται, αν σκεφτεί κανείς, από ένα απλό παράδειγµα, όπως το ότι δεν υπάρχει επιχείρηση -µικρή ή µεγάλη- που να µην διαθέτει έστω και ένα υπολογιστή.

Πιο χαρακτηριστικό παράδειγµα όµως είναι οι τράπεζες, η αστυνοµία, η εφορία κλπ, όπου ο καθένας έχει ένα “φάκελο”, είτε αυτός αφορά κάποιες οικονοµικές δραστηριότητες του καθενός, είτε προσωπικά στοιχεία, κλπ.

 Όποιος λοιπόν δεν έχει πρόσβαση σε όλες αυτές τις τεχνολογικές εξελίξεις είτε λόγω άγνοιας είτε για οποιοδήποτε άλλο λόγο µοιάζει µε αυτόν που δεν γνωρίζει στοιχειώδη γραφή και ανάγνωση, τον αναλφάβητο.

Αποτέλεσµα της απόκλισης που παρουσιάζεται ανάµεσα σε άτοµα ή οµάδες οι οποίες χρησιµοποιούν της Νέες Τεχνολογίες και σε εκείνα που έχουν άγνοια στη χρήση τους είναι να δηµιουργείται ένα Ψηφιακό Χάσµα.

EΡΓΑΣΙΑ (ομαδοσυνεργατική)

Να συντάξετε ένα σύντομο ερωτηματολόγιο με στόχο να ερευνήστε το θέμα του ψηφιακού αναλφαβητισμού στο περιβάλλον σας. Απευθυνθείτε σε:

1. μέλη της οικογένειάς σας αλλά και  του ευρύτερου συγγενικού σας περιβάλλοντος.
2. Καθηγητές του σχολείου σας.

ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ (αφόρμηση)

ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Βίντεο  Α

ΚΕΙΜΕΝΟ Α           

     ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΥ

(Νίκος Φακιολάς, απόσπασµα)

 (…) Τα οργανικά αναλφάβητα άτοµα ηλικίας 15 ετών και άνω ήταν 876 εκατ. το 2000 αποτελώντας το 21% του πληθυσµού της γης. Το 40% του συνολικού πληθυσµού στην Αφρική ήταν αναλφάβητοι -κυρίως γυναίκες-, το 25% στην Ασία και το 1,3% στην Ευρώπη (UNESCO). Στην Ελλάδα, µε βάση στοιχεία της απογραφής 1991, στο σύνολο της χώρας οι οργανικά αναλφάβητοι, κυρίως ηλικιωµένοι και γυναίκες, ήταν 647.054, ποσοστό 6,3% του πληθυσµού ηλικίας 10 ετών και άνω. Οι λειτουργικά αναλφάβητοι, µε κριτήριο τα έτη σχολικής φοίτησης, υπολογίζονταν σε 960.720, ποσοστό 10,6% του πληθυσµού ηλικίας 15 ετών και άνω. (…)Σε πανελλαδική δειγµατοληπτική έρευνα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (1998) διαπιστώθηκε ότι ποσοστό 44,8% του πληθυσµού δεν είχε ολοκληρώσει την εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση. Από αυτούς ποσοστό 12,2% δεν πήγε καθόλου σχολείο, ενώ ποσοστό 26,7% είχε ολοκληρώσει τη φοίτηση µόνο στο ∆ηµοτικό. Στους ηλικιωµένους το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το 70%.(…) Το πρόβληµα είναι εντονότερο στις αγροτικές περιοχές, όπου τα άτοµα αυτά υπολογίστηκαν σε ποσοστό 63% του πληθυσµού τους. Ο αναλφαβητισµός µάλιστα αναπαράγεται κληρονοµικά, καθώς ποσοστό 86% των ατόµων µε αναλφάβητους γονείς δεν είχε επίσης ολοκληρώσει την εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση.(….)       

Στην ίδια έρευνα διαπιστώθηκαν οι δυσκολίες που συναντούν οι αναλφάβητοι στις καθηµερινές συναλλαγές τους µε δηµόσιους οργανισµούς και ιδιωτικούς φορείς, στην προώθηση διαδικασιών που τους αφορούν, στη διεκδίκηση δικαιωµάτων και απολαβών. Τα επαγγέλµατα των αναλφάβητων είναι κυρίως αγρότες, κτηνοτρόφοι, ανειδίκευτοι εργάτες, οικιακοί βοηθοί και τεχνίτες σε βαριά επαγγέλµατα µε χαµηλές γενικά αµοιβές και εισοδήµατα. Οι µισοί µάλιστα από αυτούς δήλωσαν ανικανοποίητοι από το επάγγελµά τους. Από την ίδια έρευνα διαπιστώθηκε η περιορισµένη συµµετοχή των αναλφάβητων στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή, ο χαµηλός δείκτης αναγνωσιµότητας βιβλίων και εφηµερίδων, οι δυσκολίες κατανόησης δελτίων ειδήσεων, η αδυναµία τους να βοηθήσουν τα παιδιά τους στη µελέτη ( ΕΚΕΒΙ, 1998).         

(...) Η εξάλειψη του αναλφαβητισµού προϋποθέτει αρχικά την εξοµάλυνση της οικονοµικής ανισότητας, την αντιµετώπιση της φτώχειας, των κοινωνικών διακρίσεων και του κοινωνικού αποκλεισµού.(...) Το κράτος πρέπει να συµβάλει στην εφαρµογή των νόµων για την εκπαίδευση και εργασία των ανηλίκων, στην οικονοµική ενίσχυση άπορων µαθητών, στην καθιέρωση της αξιοκρατίας, στη δηµιουργία θέσεων εργασίας, στον περιορισµό της γραφειοκρατίας, στην ενίσχυση της κοινωνικής πρόνοιας και φροντίδας για τις ευάλωτες κοινωνικές οµάδες και τις µειονότητες, στην ενίσχυση των γραµµάτων και των τεχνών, στην ανάδειξη των υγιών πολιτιστικών στοιχείων και αρχών, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής όλων των πολιτών.(...)  Πηγή: Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, τχ.120, 2006, σ.σ. 169-194

( Πηγή: Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, τχ.120, 2006, σ.σ. 169-194)

Βίντεο  Β

ΚΕΙΜΕΝΟ  Β                                           

H ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

Η Σύµβαση για τα ∆ικαιώµατα του Παιδιού υιοθετήθηκε οµόφωνα από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωµένων Εθνών στις 20 Νοεµβρίου του 1989.

 Άρθρο 28   εδώ όλα τα άρθρα

1. Τα Συµβαλλόµενα Κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωµα του παιδιού στην εκπαίδευση και, ιδιαίτερα, για να επιτευχθεί η άσκηση του δικαιώµατος αυτού προοδευτικά και στη βάση της ισότητας των ευκαιριών:

α) Καθιστούν τη στοιχειώδη εκπαίδευση υποχρεωτική και δωρεάν για όλους.

β) Ενθαρρύνουν την ανάπτυξη διάφορων µορφών δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, τόσο γενικής όσο και επαγγελµατικής, τις καθιστούν ανοιχτές και προσιτές σε κάθε παιδί, και παίρνουν κατάλληλα µέτρα, όπως η θέσπιση της δωρεάν εκπαίδευσης και της προσφοράς χρηµατικής βοήθειας σε περίπτωση ανάγκης.

γ) Εξασφαλίζουν σε όλους την πρόσβαση στην ανώτατη παιδεία µε όλα τα κατάλληλα µέσα, σε συνάρτηση µε τις ικανότητες του καθενός.

δ) Καθιστούν ανοιχτές και προσιτές σε κάθε παιδί τη σχολική και την επαγγελµατική ενηµέρωση και τον προσανατολισµό.

ε) Παίρνουν µέτρα για να ενθαρρύνουν την τακτική σχολική φοίτηση και τη µείωση του ποσοστού εγκατάλειψης των σχολικών σπουδών.

2. Τα Συµβαλλόµενα Κράτη παίρνουν όλα τα κατάλληλα µέτρα για την εφαρµογή της σχολικής πειθαρχίας µε τρόπο που να ταιριάζει στην αξιοπρέπεια του παιδιού ως ανθρώπινου όντος, και σύµφωνα µε την παρούσα Σύµβαση.

 3. Τα Συµβαλλόµενα Κράτη προάγουν και ενθαρρύνουν τη διεθνή συνεργασία στον τοµέα της παιδείας, µε σκοπό να συµβάλλουν κυρίως στην εξάλειψη της άγνοιας και του αναλφαβητισµού στον κόσµο και να διευκολύνουν την πρόσβαση στις επιστηµονικές και τεχνικές γνώσεις και στις σύγχρονες εκπαιδευτικές µεθόδους. Για το σκοπό αυτόν, λαµβάνονται ιδιαίτερα υπόψη οι ανάγκες των υπό ανάπτυξη χώρων.

             Κείμενο Γ

Παγκόσμια Εβδομάδα δράσης 2009 της ActionAid

Πρόγραμμα :Εκπαίδευση για όλους

«Ανοιχτά Βιβλία»

                        1 στους 5 ανθρώπους στον κόσμο δεν μπορεί να κάνει αυτό

                                                που κάνεις εσύ αυτή τη στιγμή,

                                                                    να διαβάσει.

Βίντεο  Γ

https://www.youtube.com/watch?v=VteDp3IK-60

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

α) Με βάση στοιχεία του κειµένου Α ποιοι άνθρωποι πλήττονται περισσότερο από τον αναλφαβητισµό στην Ελλάδα; 

β) Σε ποια σηµεία συµφωνούν τα κείµενα Α και Β αλλά και το βίντεο Α για το ρόλο του κράτους στην εξάλειψη του αναλφαβητισµού των παιδιών;                                     

γ) Ένα επιστηµονικό άρθρο (κείµενο Α), µια αφίσα (κείµενο Γ) για το πρόγραµµα «Εκπαίδευση για όλους» µιας ανθρωπιστικής οργάνωσης και ένα βίντεο (Γ) έχουν στόχο να θίξουν το πρόβληµα του αναλφαβητισµού. Ποιες διαφορές εντοπίζετε στην προβολή του θέµατός τους και πού οφείλονται κατά τη γνώµη σας;