Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017

ΠΡΟΤΥΠΑ - ΕΙΔΩΛΑ


Θανάσης Ξάνθος,  δημοσιογράφος     

«Η ανάπτυξη ειδώλων και προτύπων αποτελεί ανάγκη των ανθρώπων, με σκοπό την διαμόρφωση της κοινωνικής τους συνείδησης και της προσωπικότητας τους. Κατά πόσο όμως, τα είδωλα της δικής μας εποχής, συνάδουν με αυτά των προηγούμενων εποχών; Σίγουρα θα θυμόμαστε από συζητήσεις με φίλους, οικογένεια και συγγενείς, την αναφορά σε είδωλα από τον χώρο του κινηματογράφου, της τηλεόρασης, της μουσικής,  του αθλητισμού, κλπ. Είδωλα που σημάδεψαν την παιδική κι εφηβική μας ηλικία και μας ακολουθούν ακόμη και σήμερα. Σήμερα που η εποχή και τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Είδωλα στην ζωή μας, βέβαια, μπορεί να αποτελούν και άνθρωποι που βρίσκονται πίσω από τα φώτα και δεν είναι διάσημοι, αλλά άνθρωποι που μας αγαπούν, μας φροντίζουν και θέλουν το καλό μας. Τα χαρακτηριστικά που παρατηρούνται στα σημερινά είδωλα των ανθρώπων και κυρίως των νέων, ποικίλουν και υστερούν σε ποιότητα. Προβάλλονται συνεχώς πρότυπα που διακρίνονται για την ύπαρξη καταναλωτικών αναγκών της σύγχρονης κοινωνίας. Μοντέλα, που η εξωτερική τους εμφάνιση έχει μεγαλύτερη σημασία από την μόρφωση, είδωλα που προάγουν με κάθε τρόπο τον ατομικισμό, την βία, τον φανατισμό, την κερδοσκοπία και το εύκολο χρήμα. Το είδωλο που μπορεί να θεωρηθεί από κάθε άνθρωπο, ως το τέλειο και ιδανικό παράδειγμα για να το μιμηθεί κανείς, είναι εκείνο που γαλουχεί το άτομο με τα ‘’πρέπει’’ και τα ‘’μη’’».

Γιώργος Αγγελίδης, συγγραφέας 

«Σε κάθε εποχή νομίζω υπάρχουν είδωλα γιατί σε κάθε εποχή υπάρχουν όνειρα. Όνειρα που κάποιοι είχαν την τύχη και το ταλέντο να πετύχουν στην όμορφη πορεία της δημιουργίας. Όνειρα που κάποιοι άλλοι, που μόλις ξεκινάνε το ταξίδι των κατορθωμάτων, βλέπουν ενσαρκωμένα σε εκείνους και παίρνουν δύναμη, κουράγιο κι έμπνευση να τα πραγματοποιήσουν. Ενώ, όμως, το να θαυμάζει κάποιος και να μιμείται είναι κάτι όμορφο, εύκολα κανείς πέφτει στην παγίδα της αντιγραφής. Τα προσωπικά μου είδωλα είναι: επαγγελματικά, η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ γιατί πήρε όλες τις δυσκολίες που η ζωή έφερε στο δρόμο της και τις μετέτρεψε σε κάτι τόσο μαγικό. Είδωλο ζωής είναι ο παππούς μου, γιατί βρίσκω ανεκτίμητο να έχεις ζήσει τόσα πράγματα, καλά και άσχημα, όπως άλλωστε είναι η ζωή, ώστε κάθε στιγμή να έχεις μια ταιριαστή ιστορία να αφηγηθείς. Τέλος, δε θα μπορούσα να αφήσω απ’ έξω το ηθικό μου είδωλο, που ίσως είναι και το σημαντικότερο. Αυτή είναι η μητέρα μου που από μικρό με έμαθε πως μεγαλύτερης σημασίας, πάνω από επιτυχίες οικονομικές και επαγγελματικές, είναι να παραμένεις πιστός στις αρχές σου με κάθε κόστος».


Μίνα Καλογερά, φοιτήτρια Θεολογίας

«Για τους νέους  του σήμερα είναι πολύ δύσκολο να μιλήσεις με βεβαιότητα. Προσωπικά τουλάχιστον, δεν έχω είδωλα με τη στενή έννοια. Πάντα περνούσα ξυστά από όλα αυτά. Έχω όμως περιστασιακά ανθρώπους που είναι σαν σύμβολα για τις εκάστοτε περιστάσεις, για κάποια έξτρα βοήθεια. Ως φοιτήτρια Θεολογίας τα πρώτα εξάμηνα τα πέρασα φέρνοντας βόλτες στα αμφιθέατρα, προσπαθώντας να βρω ένα κίνητρο για να μην τα παρατήσω. Δεν είχα καμία διάθεση για Πατρολογία, Χριστιανική ηθική, Δογματική ή Εκκλησιαστικές Ιστορίες. Η άρνηση ήταν τόσο μεγάλη που οι εξεταστικές ήταν κάτι παραπάνω από απλή καταπίεση. Εκεί περίπου βγήκε ο δίσκος Suburbs των Arcade Fire. Άρχισα να πωρώνομαι και να διαβάζω για αυτούς. Η πρώτη λεπτομέρεια στην οποία στάθηκα ήταν ότι ο Win Butler είναι
θεολόγος και σπούδασε στο Mc Gill religious studies. Δεν είναι ακριβώς το ίδιο, άλλα δεν με νοιάζει. Μου έδωσε δύναμη να διαβάσω και να περάσω 44 μαθήματα και να μου μένουν 4 για πτυχίο τη στιγμή που μιλάμε. Είναι λίγο παράξενο, αλλά συνδέθηκα κατά κάποιο τρόπο μαζί του και είδα με περισσότερη δεκτικότητα ότι μου προσφέρονταν στην παρούσα φάση.


 Στέργια Κάββαλου, συγγραφέας

«Είδωλο: πρόσωπο που γίνεται αντικείμενο υπερβολικής αγάπης και λατρείας. Είδωλο: μορφή άυλη, πλάσμα της φαντασίας. Έτσι λέει το λεξικό και από εκεί θα το πάρω κι εγώ. Δεν ξέρω πώς γίνεται να λατρεύεις τόσο πολύ κάποιον που τις περισσότερες φορές γνωρίζεις μόνο μέσα από το έργο του, πώς γίνεται να αγαπάς με πάθος χωρίς να υπάρχει interaction σε πρακτικό επίπεδο. Και για να πω και την αλήθεια με τρομάζει κάπως. Μοιάζει με τη θρησκεία. Ίδια ανάγκη να υπάρχει κάποιος καλύτερος, κάτι πιο μεγάλο από εσένα, κάτι όμως de facto απόμακρο που δεν θα χειροπιάσεις ποτέ αλλά που από αυτό πιάνεσαι για να έχεις στο τέλος του δρόμου κάπου να πας. Είδωλο: εικόνα που εμφανίζεται σε διάφορες επιφάνειες. Ό,τι και όποιος σε συγκινεί, αποτυπώνεται πάνω σου επειδή εσύ το επιτρέπεις να γίνει. Και αυτό είναι γλυκό, γιατί σου υπενθυμίζει ότι δεν είσαι μόνος. Ότι είσαι σύνθεση και θραύσμα μαζί.
Υγ1: μακριά από pop, μιντιακές περσόνες, money money money, ελκυστικές μόνο για τους εφήβους.

Υγ2: Κι εγώ έκλαψα όταν πέθανε ο Ρίβερ Φοίνιξ, ακόμα περισσότερο όταν αυτοκτόνησε ο Κομπέιν αλλά ήμουν 12».




Βασίλης Βαμβακάς, καθηγητής στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε. του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου

«Είναι αρκετά δεδομένη πλέον η άποψη ότι τα είδωλα στο σύγχρονο κόσμο που κυριαρχείται από τα ΜΜΕ είναι ρευστά και παροδικά. Οι νέοι δεν έχουν ήρωες (μεγάλα και σταθερά πρότυπα όπως στο παρελθόν πράγματι), αλλά φτιάχνουν εύκολα μικρά ή μεγάλα είδωλα, εθνικής ή παγκόσμιας εμβέλειας. Ο κόσμος των fan είναι ακριβώς αυτή η τάση για συγκρότηση ταυτότητας επάνω σε εφήμερες προσωπικότητες και αφηγήσεις των ΜΜΕ. Είναι ένας δυναμικός κόσμος που δεν περιλαμβάνει μόνο νέους σε ηλικία αλλά και όσους εμπλέκονται ενεργητικά στη σύγχρονη δημοφιλή κουλτούρα που δεν θέλει παθητικούς δέκτες αλλά ενεργούς χρήστες».


Πηγή : LIFO

Δευτέρα, 6 Μαρτίου 2017

Παγκόσμια ημέρα κατά του ενδοσχολικού εκφοβισμού και της ενδοσχολικής βίας


Ένα εξαιρετικό κείμενο από τη μαθήτρια της Α΄Λυκείου, Εβελίνα Παπούλια   (A4)





«Ενδοσχολική βία»

Σχολικός εκφοβισμός (ή bullying) είναι ένα φαινομενικά ανύπαρκτο γεγονός, αλλά, στην πραγματικότητα, υπαρκτό και πολύ συνηθισμένο σε όλα τα σχολεία.

Για κάποια παιδιά το σχολείο είναι χαρά.

Για κάποια άλλα, απλώς μια καταναγκαστική εργασία.

Και για μερικά... τρόμος, εφιάλτης.

Γιατί; Γιατί δεν έχουν δικαίωμα στη διαφορετικότητα!


Αυτή η διαφορά μπορεί να αφορά χαρακτηριστικά του σώματος ή του χαρακτήρα.

Όμως όλοι έχουμε δικαίωμα στη διαφορετικότητα, είτε είμαστε λευκοί ή έγχρωμοι, χριστιανοί ή μουσουλμάνοι, "όμορφοι" ή "άσχημοι", ψηλοί ή κοντοί, αδύνατοι ή ευτραφείς, έξυπνοι ή λιγότερο έξυπνοι και ο κατάλογος είναι ατελείωτος...

Όμως τα παιδιά-θύτες του bullying πάντα κάτι θα βρίσκουν για να τρέφουν τις κενές ψυχές τους με τον πόνο που προκαλούν στους συμμαθητές-θύματά τους.  Και αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα αυτών των παιδιών. Οι κενές ψυχές τους. Η βία είναι το όπλο του αδύναμου. Και αυτή η βία από κάπου προέρχεται.  Ίσως... από το οικογενειακό περιβάλλον ή από κάποιο ανεξίτηλο τραύμα που έχει μείνει χαραγμένο στην ψυχή τους. Και μην μπορώντας να αποδράσουν από αυτό το χάος της σκέψης τους, ξεσπάνε στα παιδιά με αυτήν τη διαφορετικότητα.


Αν εσύ που διαβάζεις αυτό το άρθρο είσαι θύτης του bullying, αναρωτήσου αυτό:  Μπορείς να μπεις στη θέση του άλλου; Έχεις νιώσει πραγματικό σωματικό ή ψυχικό πόνο;

Αν είσαι θύμα του bullying, αναρωτήσου αυτό: Πιστεύεις ότι το αξίζεις;

Κι αν απλά είσαι ένας καθημερινός θεατής, μην αναρωτηθείς τίποτα. Απλά μίλησε σε κάποιον ενήλικα.


Ας βάλουμε ένα τέλος σε αυτήν τη νεανική παραβατικότητα, που έχει ως στόχο την καταστροφή παιδιών, προκαλώντας τους ψυχικά τραύματα.

Όταν υπάρχει δράση, πρέπει να υπάρχει και αντίδραση!


Η σιωπή είναι συνενοχή!


ΜΙΛΑ!



Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 2017

Οι μαθητές εμπνέονται από τα λόγια των σπουδαίων ποιητών μας και επιχειρούν τη δική τους ερμηνεία για αυτά.

«Η ποίηση δεν είναι ο τρόπος να μιλήσουμε,
αλλά ο καλύτερος τοίχος για να κρύψουμε το πρόσωπό μας»
(Μανόλης Αναγνωστάκης)





         Για τον Παυλόπουλο η Ποίη­ση είναι ένα εί­δωλο άπιαστο: «Μια πόρτα ανοιχτή, για την οποία αιώνες        τώρα/φτιάχνονται ατέλειωτες αρμαθιές αντικλείδια».


Όπως καταλαβαίνουμε ο ποιητής όταν μπαίνει από την πόρτα αυτή προσπαθεί να προσεγγίσει κάτι άπιαστο. Προσπαθεί μέσα από τα συναισθήματα του, τις εικόνες και τις σκηνές της καθημερινής ζωής να δώσει ερμηνεία για αυτά, να  ανακαλύψει την απόλυτη αλήθεια. Ο ποιητής φαντάζεται, ονειροπολεί, αγαπά, μισεί , κρύβεται. Ωστόσο, στο τέλος συνειδητοποιεί πως δεν μπορεί να καταλάβει τι είναι η ποίηση. Τελικά επιβεβαιώνεται πως η ποίηση είναι κάτι το άπιαστο και πως αυτή η πόρτα είναι κλειστή. Οι προσπάθειες του είναι τα αντικλείδια της πόρτας, αντικλείδια που δε θα μπορέσουν να την ανοίξουν ποτέ.

Σταυρούλα Στάθη   Α5




Για τον  Ελύτη : «……να γίνεσαι άνεμος για τον χαρταετό και χαρταετός για τον άνεμο,ακομα και αν ουρανος δεν υπάρχει…..»                                     

Τα λόγια αυτά του Ελύτη θα συγκινούσαν τον καθένα, γιατί η ποίηση είναι ένα παράθυρο για να ξεφεύγεις από τις δύσκολες στιγμές σου, ένα παράθυρο που για να το ανοίξεις πρέπει  να υπερβείς τα όρια σου, όπως λέει και ο Ελύτης να γίνεις άνεμος για τον χαρταετό και χαρταετός για τον άνεμο ακόμα και αν ουρανός δεν υπάρχει. Γιατί ακόμα και αν όλα γύρω σου καταστρέφονται εσύ πρέπει να βρεις μια αχτίδα φωτός, όσο μικρή και αν είναι, γιατί πρέπει να παλεύεις για το μέλλον σου, για το αύριο και ας μην έρθει ποτέ αυτό το αύριο και ας υπήρξαν πολλά χθες που ήλπιζες ότι θα ‘ναι αυτό το αύριο. Η ποίηση σε κάνει να ξεφεύγεις , να πετάς και να λάβεις αυτή τη δύναμη που χρειάζεσαι για να προχωρήσεις με το κεφάλι ψηλά χωρίς να σκέφτεσαι τα άσχημα γεγονότα που μπορεί να συμβαίνουν στη ζωή σου.
Αμάντα Νέζα,   Α4


   Για το Σαραντάρη:   «Η ποίηση είναι εκείνος ο εαυτός μας που δεν κοιμάται ποτέ»

Εκείνος ο εαυτός μας που μένει πάντα ξύπνιος περιμένοντας εκείνο το κομμάτι μας, εκείνο το άβουλο κομμάτι μας να κοιμηθεί για να μπορέσει να μιλήσει, να ακουστεί. Η ποίηση είναι εκείνος ο εαυτός μας που δημιουργεί το άπιαστο. Που εκφράζει τον πόνο, τη λύπη, τη θλίψη την αγάπη, το πάθος με λόγια δημιουργικά τέλεια. Είναι εκείνος ο εαυτός μας που δεν φοβάται να εκφραστεί, όταν ο άλλος εαυτός μας κοιμάται. Η ποίηση είναι το όνειρο ενός ονειροπόλου όταν είναι ξύπνιος.
Εβελίνα Παπούλια,  Α4




Για το Λειβαδίτη: «Η ποίηση είναι ένα αίνιγμα από συνηθισμένα λόγια»

Ο Λειβαδίτης μιλάει για την ποίηση και δίνει τη δική του ερμηνεία για αυτή, λέγοντας πως «είναι ένα αίνιγμα από συνηθισμένα λόγια». Πιστεύω πως ο Λειβαδίτης εννοεί ότι διαβάζοντας ένα ποίημα που μπορεί να περιέχει τα πιο συνηθισμένα λόγια, ή να έχει το πιο απλό θέμα και να αναφέρεται σε κάτι γνωστό και συνηθισμένο, μπορεί κανείς να δει κάποια πράγματα τελείως διαφορετικά, να απορήσει και να αναρωτηθεί για αυτά. Ο ποιητής μπορεί να κάνει και κάτι πολύ συνηθισμένο να μοιάσει αινιγματικό, μαγικό, άπιαστο. Ο κάθε άνθρωπος βλέπει διαφορετικά ένα ποίημα, το ερμηνεύει αλλιώς και βγάζει διαφορετικά συμπεράσματα πάνω σε αυτό. Είναι απίστευτο το πώς ένα ποίημα με απλά και συνηθισμένα λόγια μπορεί να έχει τόσες πολλές ερμηνείες και να αποτελεί ένα αίνιγμα για τους αναγνώστες, στο οποίο βέβαια δεν υπάρχει σωστή ή λάθος απάντηση.

Βασιλική Κωστούλα, Α3




Πέμπτη, 16 Φεβρουαρίου 2017

Εφηβεία : μια δεύτερη γέννηση






Η εφηβεία είναι σαν μια δεύτερη γέννηση: καλούμαστε ν’ αφήσουμε σιγά – σιγά την οικογενειακή προστασία, όπως αφήσαμε κάποτε τον προστατευτικό πλακούντα.

Στην πραγματικότητα η εφηβεία είναι μία ανακατάταξη: οι μεταβολές σε σχέση με το σώμα συμπαρασύρουν και μεταβολές σε σχέση με τους άλλους και τον κόσμο στο σύνολό του, πρωτίστως όμως οδηγούν τον έφηβο στη δημιουργία ταυτότητας για να σταθεί,  σύντομα,  στον κόσμο των ενηλίκων. 




Οι έφηβοι δεν μιλάνε. Όχι γιατί δεν έχουν τίποτα να πουν, αλλά γιατί όλα μέσα τους είναι συγκεχυμένα και βιώνουν μία αδιόρατη αίσθηση κινδύνου.

 
Όπως οι αστακοί που όταν αλλάζουν εξωτερικό περίβλημα, χάνουν κατ’ αρχήν το παλιό και μένουν χωρίς καμία άμυνα όσο χρόνο χρειάζεται να φτιάξουν ένα καινούριο, έτσι και οι έφηβοι σε όλο αυτό το διάστημα κινδυνεύουν πολύ.



Σημαίνει εν τέλει τη δύναμη της μεταμόρφωσης που  συντελείται στην εφηβεία. Μεταμόρφωση επώδυνη μεν, απαραίτητη και γεμάτη χαρά και δύναμη δε.  Όταν οι έφηβοι έχουν διδαχθεί να εμπιστεύονται τη ζωή, εμπιστεύονται και τη μεταμόρφωσή τους και καταφέρνουν να 'γράψουν' την προσωπική τους ιστορία στο μέλλον, συνδέοντάς την με το παιδικό τους  παρελθόν.

Ολόκληρο το άρθρο εδώ




Τετάρτη, 1 Φεβρουαρίου 2017

e - ΔΙΑΛΟΓΟΣ




Πέρα από το γνωστό σε όλους διαδικτυακό διάλογο (online forum chatting) το διαδίκτυο και η σύγχρονη πληροφορική τεχνολογία δίνουν τη δυνατότητα στον πολίτη να δημιουργήσει το δικό του κίνημα διαμαρτυρίας και ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ αυξάνοντας τις δυνατότητές του (ενδυναμωμένος πολίτης-empowered citizen).

Ο πολίτης μπορεί να επιλέξει τον τρόπο, τον τόπο και το ρυθμό ενημέρωσης και της παρέμβασής του, συμμετέχοντας σε οποιοδήποτε βήμα διαλόγου ή παρουσιάζοντας τη δική του «εφημερίδα».

Η τεχνολογία διαθέτει τα μέσα για να αυξηθεί τόσο η ποσότητα όσο και ή ποιότητα των πληροφοριών που ανταλλάσσονται παγκοσμίως. Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ αποτελεί προϊόν αυτής της έκρηξης στον τομέα των πληροφοριών:

Η μετουσίωση της πληροφορίας σε γνώση,

η μετατροπή της ανταλλαγής απόψεων σε ουσιαστικό διάλογο,

η σύγκρουση διαφορετικών
κοσμοαντιλήψεων,

η επεξεργασία και όχι απλή συσσώρευση στοιχείων

αποτελούν ευθύνη αυτών που μεσολαβούν σ’ αυτούς τους νέους παγκόσμιους χώρους.

Οι δημοκρατίες μας βασίζονται στην παραδοχή ότι υπάρχει μια ελάχιστη ποσότητα πληροφοριών στις οποίες όλοι διαθέτουμε πρόσβαση, ενώ απαιτεί ενημερωμένο και ενασχολούμενο με τα κοινά σύνολο πολιτών.

Η ηλεκτρονική δημοκρατία στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες:

  • την ηλεκτρονική διαβούλευση και συμμετοχή
     (e-engagement / e-participation)

  • την ηλεκτρονική ψηφοφορία
      (e-voting).

Η έννοια της ηλεκτρονικής διαβούλευσης περιλαμβάνει την εμπλοκή του πολίτη στα κοινά με τη χρήση νέων τεχνολογιών και βασικά του διαδικτύου καθώς και άμεση και γρήγορη πρόσβαση στην πληροφόρηση.

Ο πολίτης/χρήστης, μπορεί να εκφράζει τη γνώμη του και να παίρνει μέρος σε δημοσκοπήσεις, έρευνες, online ερωτηματολόγια ή και να προτείνει ο ίδιος θέματα προς συζήτηση.


Τρίτη, 31 Ιανουαρίου 2017

Νεοέλληνας και διάλογος



Στο διάλογο πηγαίνουμε για να σώσουμε την αλήθεια
όχι τις ιδέες μας




Ο Νεοέλληνας είναι συζητητικός. Έχει την τάση να εκφράζεται και προπαντός να σχολιάζει, να ρωτά για τα κάθε λογής γεγονότα και μορφής συμβάντα. Η τάση του αυτή καθεαυτή δεν είναι καθόλου κακή. Τουναντίον, φανερώνει την κοινωνικότητά του, τα ενδιαφέροντά του για ζητήματα και προβλήματα της ατομικής και συλλογικής προκοπής.


            Ωστόσο, παρά τις τάσεις του αυτές σκοντάφτει στη συζήτηση, στο διάλογο. Αποδεικνύεται πως δεν ξέρει να συζητεί και τούτο, γιατί δεν τηρεί ή αγνοεί τις προϋποθέσεις του σωστού και καρποφόρου διαλόγου. Και όταν απλώς τις γνωρίζει ή τις υποθέτει, υποκύπτει στις αδυναμίες και τα ελαττώματά του και δεν καταλήγει σε συμπέρασμα, δεν συζητεί, δεν διαλέγεται, παρά νομίζει ότι συζητεί ή πως διαλέγεται, ενώ ουσιαστικά μονολογεί.


Για να γίνεται, όμως, καρποφόρος ο διάλογος, πρέπει να τηρούνται κατά την εξέλιξή του, την πορεία του, από τους συνομιλητές ορισμένες προϋποθέσεις που χωρίς την τήρηση, βέβαια, αυτών των βασικών προϋποθέσεων δεν μπορούμε να φτάσουμε σε καρποφόρο αποτέλεσμα. Μια βασική προϋπόθεση για την καλή πορεία και την πετυχημένη έκβαση μιας συζήτησης, ενός διαλόγου, είναι η αυτοπειθαρχία των συζητούντων, κάτι για το οποίο, δυστυχώς, δεν μπορούμε να υπερηφανευόμαστε. Την έλλειψη αυτοπειθαρχίας μας την αποδίδουμε – συνήθως δικαιολογώντας τον εαυτό μας – στο μεσογειακό κλίμα. Όμως, με κανένα λόγο δεν φταίει το ήρεμο, ήπιο, γλυκό, θαλπερό κλίμα μας με τον πάντα ξάστερο ουρανό μας παρά φταίει η έλλειψη σε επάρκεια διαπαιδαγώγησής μας. Αφηνόμαστε στις στιγμιαίες καταστάσεις οξυθυμίας, απόδειξη πως μας λείπει ο έλεγχος του εαυτού μας.


Η υπομονή, επίσης, είναι μια σπουδαία αρετή. «Μας την έπεμψεν ο Θεός» μας λέγει ο εθνικός ποιητής μας, ο Σολωμός. Δυστυχώς, δε διακρινόμαστε γι’ αυτή τη σημαντική αρετή που μπορεί να προωθήσει και να εξελίξει το διάλογο προς καρποφόρο και παραγωγικό αποτέλεσμα. Ο Νεοέλληνας, κατά κανόνα, μπαίνει μέσα στη συζήτηση προτού να τελειώσει εκείνος που μιλά τον κύκλο των σκέψεών του. Διακόπτουμε απότομα τη συζήτηση χωρίς να λαβαίνουμε υπόψη μας καθόλου τον ειρμό των λόγων του. Διακόπτουμε για να αντικρούσουμε κάτι που δεν έχει ακόμη εκφράσει ο συνομιλητής μας, απλά και μόνο επειδή νομίζουμε ότι αυτό σκόπευε να πει. Κι εδώ είναι το περίεργο, που θέλουμε να εκφράσουμε στο συνομιλητή μας έννοιες, απόψεις και σκέψεις που αυτός δεν έκανε ούτε πρόκειται να πει, μια και δεν τις σκέφθηκε.


Μια άλλη προϋπόθεση του επιτυχημένου διαλόγου είναι να κρατά κανείς στάση αξιοπρεπή απέναντι στη γνώμη ή στις γνώμες των άλλων. Να προσέχει τα λεγόμενα των συνδιαλεγομένων του, να σέβεται τις απόψεις τους και ακόμη περισσότερο να τις ανέχεται. Πράγμα που δυστυχώς δεν το συναντούμε, παρά κάπως και μόνο σπάνια στο διάλογο των Νεοελλήνων.

Η συζήτηση είναι σκέψη, είναι σειρά συλλογισμών, πορεία του νου. Διαλέγεται εποικοδομητικά εκείνος που σκέπτεται σωστά και καθαρά. Αν θέλουμε λοιπόν να σκεφτόμαστε και συζητούμε σωστά και αντικειμενικά, θα πρέπει να έχουμε πάντα υπόψη μας πόσα πράγματα π.χ. μπορούν να εμφιλοχωρήσουν στη νοητική διαδικασία μας, που μας κάνουν να μη σκεφτόμαστε αντικειμενικά κατά το διάλογό μας. Γι’ αυτό και πρέπει να είμαστε όχι μόνο προσεκτικοί σε ό,τι αφορά τον εαυτό μας, αλλά και στο συνομιλητή μας. Όταν κανένας εξετάσει στην καθημερινή ζωή μας τη σκέψη του μέσου ανθρώπου, θα διαπιστώσει στις συζητήσεις ότι μερικά λογικά σφάλματά μας έχουν τόσο πολιτογραφηθεί στην ανατροφή των ανθρώπων, ώστε να περνούν ως ορθή σκέψη.

Στη συζήτηση επίσης κάνουμε μεγάλη χρήση της γενίκευσης. Η γενίκευση από τα επιμέρους στα πολλά είναι ένα λογικό σφάλμα στο οποίο πέφτουμε κάθε στιγμή και κάθε μέρα στη συζήτησή μας. Η γενίκευση μάς διευκολύνει, επειδή μας απαλλάσσει από την πολλή σκέψη. Με τη γενίκευση αποφεύγει κανένας την προσπάθεια να σκεφτεί. Το ίδιο συμβαίνει κατά τη συζήτηση, όταν κανένας προσπαθεί να απλοποιήσει· εν τούτοις, αυτή η απλοποίηση, αυτός ο τρόπος, δεν είναι πάντοτε πόρισμα του σωστού, του ορθού. Τα θέματα ή τα αντικείμενα της συζήτησης δεν είναι τόσο απλά, όσο τα φανταζόμαστε. Άλλα περισσότερο και άλλα λιγότερο είναι σύνθετα, περιπλεγμένα. Αλλά και η απλοποίηση απαιτεί συνεργασία σκέψης με το συνομιλητή και σε πολλά θέματα επιβάλλεται, γιατί όλοι οι άνθρωποι δεν είναι κατατοπισμένοι στις λεπτομέρειες ή στις ιδιαίτερες αποχρώσεις ή στις μορφές που παρουσιάζει ένα θέμα συζήτησης.


Τις περισσότερες, επίσης, φορές ο καθένας από τους συζητητές αντιλαμβάνεται τα πράγματα σχεδόν πάντα με το δικό του τρόπο. Έπειτα αλλιώς εννοεί ο καθένας το περιεχόμενο μιας λέξης ή μιας έννοιας ενός όρου και αλλιώς ο άλλος. Η ακριβολογία δεν είναι κάτι το συνηθισμένο. Ακόμη κι όταν δύο άνθρωποι λένε το ίδιο πράγμα, ποτέ δεν είναι απόλυτα το ίδιο. Και όταν ακόμα οι λέξεις δεν έχουν περισσότερες από μία σημασίες.


Αρκετές πάλι φορές πέφτουμε σε συλλογιστικά λάθη από τη βιασύνη μας. Ας μη μας κακοφαίνεται, ο Νεοέλληνας ρέπει προς την επιπολαιότητα, αυτή που αντιμάχεται την ορθή σκέψη. Έτσι, καταλήγουμε σε λανθασμένα συμπεράσματα. Η βιασύνη μας στην εξαγωγή συμπερασμάτων χωρίς επαρκείς λόγους μάς οδηγεί – το λιγότερο – στην πλάνη. Μια πλάνη από την οποία μπορούμε να απελευθερωθούμε, όταν ερευνήσουμε περισσότερο το θέμα ή όταν αποκτήσουμε την πείρα μας από νέα γεγονότα.

Μια άλλη, τέλος, βασική προϋπόθεση για να προκόψει ένας διάλογος είναι η αποπροσωποποίησή του. Δυστυχώς ο Νεοέλληνας δεν αποπροσωποποιεί σχεδόν ποτέ τις συζητήσεις του. Γι’ αυτό και στις συζητήσεις μας παρατηρεί κανείς να παρουσιάζεται ετούτο το φαινόμενο: Ύστερα από τις πρώτες φράσεις οι περισσότεροι χάνουμε το θέμα μας και στη θέση του τοποθετούμε τον εαυτό μας, οπότε η συζήτηση αναπόφευκτα μετατρέπεται σε προσωπική διένεξη. […]


(Ι. Ξηροτύρης)

Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2017

ΠΑΡΑΔΟΣΗ και ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΣ στην ΠΟΙΗΣΗ (φάση Α΄)



Με τραγουδάνε οι τρελοί και οι αλήτες
καταραμένη είμαι φυλή
με μιαν εξόριστη ψυχή
σ' άλλους πλανήτες




Σε βρίσκει η ποίηση  (Τίτος Πατρίκιος)
Ι

Εκεί που αναρωτιέσαι για πράγματα που πρώτη φορά
αντικρίζεις
για πράγματα χιλιοειπωμένα που έχουν πια περάσει
για πράγματα που ξαφνιάζουν κι ας γίνονται κάθε μέρα
για πράγματα που έλεγες δεν θα συμβούν ποτέ
και τώρα συμβαίνουν μπρος στα μάτια σου
γι´ άλλα που επαναλαμβάνονται μ´ελάχιστες παραλλαγές
για πράγματα που πουλιούνται μόλις πιάσουν
κατάλληλη τιμή
για πράγματα που σάπισαν με το πέρασμα του καιρού
ή που ήσαν σάπια απ ' την αρχή και δεν το έβλεπες
εκεί που απορείς για πράγματα που μπόρεσες να κάνεις
για πράγματα σοβαρά ή ανόητα που ρίσκαρες τη ζωή σου
για πράγματα σημαντικά που τα κατάλαβες αργότερα
για πράγματα που τα φοβήθηκες κι απέφυγες 
ν´αναλάβεις
για πράγματα που τα προγραμμάτισες και δεν σου βγήκαν
γι´ άλλα που τα σχεδίασαν άλλοι και βγήκαν διαφορετικά
για πράγματα που σου έτυχαν χωρίς να τα περιμένεις
για πράγματα που μόνο τα ονειρεύτηκες
και κάποτε, μία στις χίλιες πραγματώθηκαν...

Εκεί απάνω σε βρίσκει η ποίηση.


Νίκος Εγγονόπουλος : Ποιητής και Μούσα



Τι είναι η Ποίηση για τους ποιητές


Για το Νάσο Βαγενά: «Το ποίημα είναι ένα νησί. Μπορείς να πας σ’ αυτό με πλοίο. Το ζήτημα είναι αν μπορείς να πας κολυμπώντας»



Για τον Ελύτη: « Αυτό είναι στο βάθος η ποίηση, η τέχνη να οδηγείσαι και να φτάνεις προς αυτό που σε υπερβαίνει, να γίνεσαι άνεμος για τον χαρταετό και χαρταετός για τον άνεμο, ακόμα κι όταν ουρανός δεν υπάρχει. Δεν παίζω με τα λόγια. Μιλώ για την κίνηση που ανακαλύπτει κανείς να σημειώνεται μέσα στη στιγμή, όταν καταφέρνει να την ανοίξει και να της δώσει διάρκεια». Αλλά και: «Η ποίηση είναι το άλλο πρόσωπο της υπερηφάνειας».






             Για τον Εμπειρίκο:
«Η Ποίησις είναι ανάπτυξις στίλβοντος ποδηλάτου».






  Για το Νίκο Καρούζο:
«Ποτέ στ’ αλήθεια δεν το ’μαθα/ τι είναι τα ποιήματα./Είναι πληγώματα/ίν’ ομοιώματα/ φενάκη/ φρεναπάτη;/ Φρενάρισμα ίσως; /ταραχώδη κύματα; /τί είναι τα ποιήματα;/ Είν’ εκδορές απλά γδαρσίματα;/ είναι σκαψίματα;/ Είναι ιώδιο;/ Είναι φάρμακα;/ είναι γάζες επίδεσμοι/ παρηγόρια ή διαλείμματα;/ Πολλοί τα βαλσαμώνουν ως μηνύματα./Εγώ τα λέω ενθύμια φρίκης».



           Για τον Καρυωτάκη:
«Μας διώχνουνε τα πράγματα κι η ποίησις/ είναι το καταφύγιο που φθονούμε».





            Για το Λειβαδίτη:
«Η ποίηση είναι ένα αίνιγμα από συνηθισμένα λόγια» Αλλά και «… ένα παιχνίδι / που τα χάνεις όλα/ για να κερδίσεις ίσως / ένα άπιαστο αστέρι».



 Για τον Παυλόπουλο η Ποίηση είναι ένα είδωλο άπιαστο: «Μια πόρτα ανοιχτή, για την οποία αιώνες τώρα/φτιάχνονται ατέλειωτες αρμαθιές αντικλείδια».



 Για το Σαραντάρη:
«Η ποίηση είναι / εκείνος ο εαυτός μας/ που δεν κοιμάται ποτέ»






         

        Για το Σαχτούρη:
  «Λανθάνουσα κοινή ανθρώπινη ανάγκη  για ουρανό».



 Για το Σεφέρη:
«Η Ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα», «Το χρυσό δίχτυ,/ όπου τα πράγματα σπαρταρούν/ σαν ψάρια» και «Είναι πολλά παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας».